NKPI

IX Bakı Beynəlxalq Məmmədəliyev Konfransının QƏRARI

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA), AMEA-nın akademik Y.H.Məmmədəliyev adına Neft Kimya Prosesləri İnstitutunun (NKPİ) təşkilatçılığı ilə 4-5 oktyabr 2016-cı il tarixində neft kimyası üzrə IX Bakı Beynəlxalq Məmmədəliyev konfransı keçirilmişdir.

Konfransa Azərbaycanın və xarici dövlətlərin – Rusiya, Türkiyə, Gürcüstan və s. kimya profilli 24 təşkilatın 250-dən məqalə təqdim olunmuşdur. Təşkilat Komitəsi tərəfindən bunlardan 226-sı qəbul edilmişdir.

Konfransın elmi proqramına 5 plenar, 97 şifahi və 124 stend məruzələri daxil edilmişdir.

Seçilmiş məruzələrin müzakirəsi 5 bölmədə aparılmışdır:

I bölmə:

  • Neft emalı və neft kimyası sintezinin əsas və təkrar emal məhsullarının perspektiv istehsal və emal texnologiyaları və üsulları;
  • Neft emalı və neft kimyası sintezi proseslərində kataliz.

87 məruzə təqdim edilmişdir, bunlardan 22 – şifahi, 65 – stend.

II bölmə:

  • Neft emalı və neft kimyası sintezi proseslərinin ekoloji problemləri;
  • İfrat kritik həlledicilər və ion mayelərinin istifadəsinə əsaslanan texnologiyalar və üsullar.

38 məruzə, bunlardan 14 – şifahi, 24 – stend.

III bölmə:

  • Neftçıxarma, neft emalı, neft kimyası sintezi proseslərində nanotexnologiyalar və nanomateriallar;
  • İstilik effekti yaradan qazların tutulması və səmərəli emalı.

11 şifahi məruzə.

IV bölmə:

  • Biokütlə xammalı neftkimya xammalının əvəzedicisi kimi. Bioyanacaq və yanacaq komponentləri;
  • Neftçıxarma, neft emalı və neft kimyası sintezi proseslərinin intensivləşdirilməsi üçün reagentlər, korroziya inhibitorları və digər müdafiə materialları.

59 məruzə, bunlardan 24 – şifahi, 35 – stend.

V bölmə:

Ümumtəhsil məktəblərində və ali məktəblərdə kimyanın tədrisi problemləri.

26 şifahi məruzə.

Konfransın məqsədi

Neft emalı və neft kimyası sənayesində yeni nailiyyətlərin və inkişaf tendensiyalarının analizi, yaxşılaşdırılmış istismar xüsusiyyətlərinə malik yeni material və məhsulların yaradılması üçün perspektiv, effektiv və iqtisadi cəhətdən səmərəli ekoloji təhlükəsiz proseslərin və texnologiyaların təyin edilməsi, ümumtəhsil və ali məktəblərdə kimya fənninin tədrisində problemlərin müzakirəsi və yüksək ixtisaslı kadrların hazırlanması.

Konfransın açılışı Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Neft Kimya Prosesləri İnstitutunda keçirilmişdir.

Konfransın qərarı

Dəyirmi masa arxasında təqdim olunmuş məruzələri, alimlərin təkliflərini dinləyib və müzakirə edib, konfrans iştirakçıları qərara aldılar:

  • Ekoloji təhlükəsiz və iqtisadi səmərəli texnologiyalardan, o cümlədən yüksək keyfiyyətli mühərrik  yanacaqlarının, neft, sintetik və yarımsintetik sürtgü yağlarının alınması üçün nanotexnologiyalardan istifadə etməklə,emal dərinliyinin artırılması sahəsində, eləcə də təbii, səmt və emal qazlarının rasional emalı yolu ilə müxtəlif neft kimyası sahələri ilə inteqrasiyanı təmin edən neftin kompleks emalının yeni nəsl perspektiv texnoloji proseslərinin yaradılması sahəsində tədqiqatları genişləndirmək vacibdir;
  • Neft məhsullarının keyfiyyətinə tələbatın artmasını nəzərə alaraq, dərin heterogen-katalitik hidrogenləşmə, kimyəvi, elektro kimyəvi, ion-maye, ifrat kritik və digər alternativ təmizlənmə üsullarından istifadə edərək yeni effektiv texnologiyaların işlənməsi və tətbiqinin sürətlənməsi aktual hesab edilsin;
  • Neft kimya xammalı əsasında yeni yüksək keyfiyyətli sintetik materialların, effektli yüksək temperaturlu, korroziyaya davamlı, superbərk, lazer-optik, bioloji aktiv və digər perspektivli materialların fundamental tətqiqatlarının sürətlənməsi;
  •  Baza sürtgü yağlarının istehsalında universal, yüksək keyfiyyətli neft yağlarının və sintetik yağların hidrokrekinq, hidroizomerləşmə, hidrogenləşmə, ekoloji təhlükəsiz həlledicilərlə onların kritik parametrlərində ekstraksiyası prosesləri əsasında ekoloji təhlükəsiz texnologiyaların tətbiqi ilə effektiv sintez üsullarının işlənməsi və tətbiqi daha vacib hesab edilsin;
  • Sintetik və yarımsintetik yağların istehsal bazasını oliqomerləşmə, polimerləşmə, oliqoalkilləşmə, alkilləşmə və efirləşmə proseslərinə neftkimyası və neftemalı sənayesinin olefintərkibli xammallarının cəlb olunması ilə genişləndirilməsi;
  • GTL texnologiyası ilə təbii qazdan alınan baza yaglarının keyfiyyət göstəricilərinin yaxşılaşdırılması;
  • Planetdə qlobal istiləşməyə səbəb olan atmosferə CO2 tullantılarının azaldılmasını, eləcə də mühüm kimyəvi proseslərə cəlb etməklə, karbon dioksidin istifadəsini təmin edən proseslərin işlənməsi və mənimsənilməsi birinci dərəcəli məsələ hesab edilsin;
  • Neftkimyasında katalizatorların istifadəsinin vacibliyini nəzərə alaraq, oliqomerləşmə, polimerləşmə, alkilləşmə, izomerləşmə, metanın metanola, etilenə, benzola və onun homoloqlarına çevrilməsi proseslərinin ekoloji təmiz texnologiyalarında tətbiq olunan yüksəkeffektivli genişməsaməli, nanoölçülü daşıyıcılar əsasında müxtəlif heterogen və seolit katalizatorlarının, yeni çoxfunksiyalı metalkompleks katalizatorlarının hazırlanması sahəsində tədqiqatların genişləndirilməsi məqsədəuyğundur;
  • Modelləşmənin molekulyar üsulları ilə kataliz hadisəsinin, müasir “in situ” üsullarının tətbiqi ilə səthdə gedən proseslərin kinetikasının və mexanizminin öyrənilməsi istiqamətindəki tədqiqatları genişləndirmək lazımdır;
  • Asan tapılan və alternativ xammal əsasında yeni funksional oliqomer və polimerlərin işlənməsi, onların əsasında yeni kompozisiya materiallarının, o cümlədən, elektronikada, energetikada, tibbdə, kimya sənayesində (elektro-, fototrezisterlər, katalizatorların sintezləri, fizioloji və bioloji aktiv maddələr kimi) tətbiq olunmaq üçün xüsusi təyinatlı materialların alınması istiqamətində tədqiqqatlar genişləndirilsin;
  • Sənaye materiallarının keyfiyyətini və proseslərin effektivliyini yaxşılaşdırmaq məqsədi ilə səth kimyası və katalitik sintez sahəsində elmi tədqiqatlar və tətbiqi işlər gücləndirilsin, bioloji, fiziki və kompyuter üsullarından istifadə etməklə, kimyəvi sintezin (su, ion və superkretik mayelər mühitində) ekoloji təhlükəsiz metodlarının elmi-praktiki əsaslarının inkişaf istiqamətində elmi tədqiqatlar və tətbiqi işlər genişləndirilsin;
  • İnformasiya texnologiyalarının son nailiyyətlərinə, kombinator kimya və avtomatlaşdırılmamış tətqiqat metodlarına əsaslanan yeni yüksək səmərəli və ekoloji təhlükəsiz, tədqiqat üsullarının tətbiqi məqsədəuyğun hesab edilsin;
  • Konfrans iştirakçıları neftkimya, neftemalı və kataliz sahəsində başqa ölkələrin alimləri və elmi-tətqiqat mərkəzləri ilə elmi əlaqələrin yaranmasının güclənməsinə, eləcə də gələcək X yubiley Beynəlxalq Məmmədəliyev Konfransına Konqress statusu verilməsinə kömək edilsin;
  • Konfrans hesab edir ki, kimya müəllimlərinin hazırlanmasında problemlər mövcuddur və bu şagirdlər tərəfindən fənni mənimsəməyə mənfi təsir edir. Bununla əlaqədar olaraq, hesab edirik ki, ali məktəblərdə kimya fənninin tədrisi metodikasını gücləndirmək məqsədilə universitetlərə bu sahənin mütəxəssislərinin  dəvət edilməsi məqsədə uyğundur.

 

Beynəlxalq proqramın və

Təşkilat komitəsinin sədri

AMEA NKPİ-nin direktoru,                                               akademik Vaqif Abbasov

12.02.2016    1934